(S.J. Societas Jesu – The Society of Jesus)
Dòng Tên (Dòng Chúa Giêsu) được sáng lập bởi Thánh Inhaxiô Loyola và Các Bạn của ngài vào năm 1534, và chính thức được Đức Thánh Cha Phaolô III phê chuẩn qua Trọng Sắc Regimini Militantis Ecclesiae vào ngày 27 tháng 9 năm 1540.
Thánh Inhaxiô Loyola (I-nhã) sinh năm 1491 tại vùng Basque (nay thuộc Tây Ban Nha). Khi bảo vệ thành Pamplona trước quân Pháp, ngài bị trọng thương bởi đạn đại bác và phải nằm viện. Biến cố này đã làm thay đổi hoàn toàn cuộc đời ngài.
Trong thời gian dưỡng thương ở nhà, Thánh I-nhã đọc các sách Cuộc Đời Đức Kitô và Hạnh Các Thánh. Những trang sách ấy đã đánh thức nơi ngài một khát vọng mới, thôi thúc ngài hiến dâng đời mình để noi gương các ngài.
Sau này, I-nhã trở thành linh mục và là một trong những nhân vật có ảnh hưởng sâu rộng nhất trong lịch sử Giáo Hội và thế giới. Những trực giác thiêng liêng của ngài là một kho tàng cho Giáo Hội, đặc biệt là Linh Thao, đã làm phong phú đời sống thiêng liêng của vô số người. Dòng tu do ngài sáng lập hiện là dòng tu nam Công giáo lớn nhất thế giới.. Trong tất cả, I-nhã luôn trung thành với mục đích tối hậu của đời người, điều ngài lặp lại nhiều lần trong cuốn Linh Thao:
Con người được dựng nên để ca tụng, tôn kính và phụng sự Thiên Chúa, Chúa chúng ta, và nhờ đó cứu rỗi linh hồn mình.”
Tìm hiểu về Linh đạo I-nhã
Khởi đi từ đặc sủng của Dòng, các tu sĩ Dòng Tên (hay còn gọi là các Giêsu hữu, hàng say phục vụ Giáo hội trong sứ mạng bảo vệ và truyền bá đức tin. Trong bối cảnh của một thế giới đang bị ảnh hưởng bởi trào lưu toàn cầu hóa, dẫn tới gia tăng những mâu thuẫn và xung đột, Tổng hội Dòng Tên xác khẳng định sứ mạng kép của Dòng là bảo vệ đức tin và thăng tiến công bình.
Đặc sủng này được thể hiện qua sứ mạng phục vụ đức tin nối kết với thăng tiến công bình của Nước Thiên Chúa trong đối thoại với các nền văn hoá và các tôn giáo khác. Sứ mạng này được thực hiện ngang qua nhiều sứ vụ như giảng Linh Thao, giáo dục, tông đồ xã hội, mục vụ sinh viên và giới trẻ, sứ vụ tư vấn giảng dạy triết học và thần học, linh hướng, giảng thuyết, nghiên cứu trong các lĩnh vực khoa học kỹ thuật như thiên văn, viễn truyền thông đa phương tiện, khoa học xã hội và nhân văn, hội nhập, mục vụ người nghèo, vv. Các sứ vụ này nhằm thiết lập những nhịp cầu hoà giải giữa con người với Thiên Chúa, giữa con người với nhau và với môi trường thiên nhiên.
Châm ngôn hoạt động của Dòng là Cho Vinh Danh Thiên Chúa Hơn! Thật vậy, dù làm bất cứ sứ vụ nào, mọi Tu sĩ Dòng Tên đều nỗ lực trước hết cho vinh danh Thiên Chúa. Vì thế, các tu sĩ không ngại ngùng bất cứ sứ vụ nào, dù ở những biên cương mới, khó khăn, nguy hiểm.
Hiện nay có khoảng 13.000 (năm 2025) Tu sĩ Dòng Tên đang phục vụ trên 133 quốc gia. Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, Dòng Tên vẫn âm thầm góp phần nhỏ bé trong công cuộc bảo vệ và truyền bá đức tin của Hội Thánh. Linh đạo - nhân bản, linh đạo Dòng Tên vẫn đang là nguồn cảm hứng cho nhiều bạn trẻ quảng đại hiến dâng đời mình cho Đức Kitô, để phục vụ, dõi bước và yêu Giêsu vô điều kiện, mọi sự cho vinh danh Thiên Chúa hơn.
Trên hết, các tu sĩ Dòng Tên được mời gọi trở thành "những người bạn đồng hành với Chúa Giêsu", thi hành sứ mạng hòa giải và công bằng.
Trở thành Tu sĩ Dòng Tên
Ngay trong thời thánh I-nhã còn sống, Dòng Tên đã phát triển nhanh chóng. Từ năm 1534 đến 1556, khoảng 1.000 tu sĩ Dòng Tên đã được sai đi truyền giáo tại Tây Ban Nha, Ý, Pháp, Đức, Bồ Đào Nha, Êthiopia, Brazil, Nhật Bản và Ấn Độ. Giáo dục đóng vai trò quan trọng trong sứ mạng này. Từ việc thánh I-nhã thành lập Học viện Rôma, hàng trăm trường học, đại học và chủng viện Dòng Tên đã được hình thành trên khắp thế giới.
Trong việc làm chứng tá cho Tin Mừng, Dòng đã được 50 vị Hiển Thánh, 146 Chân phước được tôn kính trên toàn Giáo Hội (tính đến 2006); ngoài ra có 36 Bậc Đáng kính và 115 Tôi tớ Chúa được ghi nhận trong Dòng. Chỉ trong thế kỷ XX, không kể những người bị tù đày đã có trên 300 tu sĩ Dòng trên khắp thế giới đã hy sinh mạng sống vì đức tin và tranh đấu cho nhân phẩm con người.
