• Lm. Anrê Phạm Văn Tú, SJ - Thụ uỷ 

• Lm. Fx. Nguyễn Thanh Hùng, SJ - Thành viên 

• Lm. Giuse Trần Sĩ Nghị, SJ - Thành viên

Tỉnh Dòng Tên Phanxicô Xaviê - Việt Nam

CHÍNH SÁCH & CÁC HƯỚNG DẪN

Liên Quan Đến Các Trường Hợp Lạm Dụng Tình Dục

Trong Các Tương Giao Cá Nhân và Hoạt Động Mục Vụ

LỜI MỞ ĐẦU

Tệ nạn lạm dụng trẻ vị thành niên[1] và những người dễ bị tổn thương là một thực trạng đang xảy ra trong xã hội dân sự và trong các hoạt động nơi một số thành viên của Giáo Hội. Nó gây ra hậu quả nghiêm trọng cho các nạn nhân, các gia đình, xã hội và Giáo Hội.

Chúa Giêsu nói: “Ai tiếp đón một em nhỏ như em này vì danh Thầy, là tiếp đón chính Thầy. Nhưng ai làm cớ cho một trong những kẻ bé mọn đang tin Thầy đây phải sa ngã, thì thà treo cối đá lớn vào cổ nó mà xô cho chìm xuống đáy biển còn hơn” (Mt 18,5-6). Những lời này của Chúa Giêsu cho thấy trẻ em và những người dễ bị tổn thương được Chúa Giêsu yêu quí, chăm lo và bảo vệ. Đây cũng phải là thái độ và cung cách sống của những người môn đệ của Đức Giêsu.

Mặt khác, xét như là Kitô hữu, chúng ta được mời gọi “nên hoàn thiện như Cha trên trời là Đấng hoàn thiện” (Mt 5,48), và vì là Giêsu hữu, chúng ta muốn cùng nhau bước theo Chúa Giêsu và chiến đấu dưới cờ thập giá vì ơn cứu độ của bản thân và tha nhân[2].

Bởi đó, chúng ta, mỗi người và cả Tỉnh Dòng, cam kết không ngừng sửa đổi chính mình và cải thiện đời sống, đồng thời, cam kết dấn thân để bảo vệ trẻ vị thành niên và những người dễ bị tổn thương khỏi mọi đe dọa bị lạm dụng, cũng như nỗ lực tìm kiếm và xây dựng môi trường sống an toàn và lành mạnh cho họ theo lời kêu gọi của Đức Giáo Hoàng Phanxicô:

Nạn lạm dụng tính dục đã lấy đi cuộc đời của biết bao nhiêu người. Và cách duy nhất để đương đầu với sự dữ này là coi đó như một phận vụ liên hệ và ảnh hưởng đến tất cả chúng ta với tư cách là Dân Chúa. Cảm thức thuộc về một dân và một lịch sử chung giúp chúng ta biết nhìn nhận những sai phạm và tội lỗi của chính mình trong quá khứ với trái tim rộng mở và tâm hồn sám hối, nhờ đó có khả năng để cho chính mình được canh tân từ bên trong. Mọi thứ được thực hiện để xóa bỏ tệ nạn lạm dụng này khỏi cộng đồng của chúng ta mà không có sự tham gia tích cực của tất cả các thành viên của Giáo hội sẽ không thể tạo ra những động lực cần thiết cho một sự biến đổi lành mạnh và hiệu quả.[3]

Với tinh thần đó, và trên nền tảng Giáo Huấn[4] của Giáo Hội cũng như luật Dòng, bản quy tắc ứng xử này được đưa ra để áp dụng trong bối cảnh riêng của Tỉnh Dòng Tên Việt Nam

Mọi thành viên của Tỉnh Dòng và các nhân viên của Tỉnh Dòng phải tuân giữ các hướng dẫn và quy tắc hành xử nhằm bảo vệ sự an toàn cho trẻ vị thành niên và những người trưởng thành dễ bị tổn thương.

Các “thành viên” của Tỉnh Dòng:

· Mọi thành viên thuộc Tỉnh Dòng Tên tại Việt Nam, đang ở Việt Nam hay ở nước ngoài, và

· Tất cả các thành viên thuộc các Tỉnh Dòng khác đang làm việc, nghiên cứu, hoặc đang sống tại Việt Nam hay đang thăm viếng Tỉnh Dòng Việt Nam.

Các nhân viên của Tỉnh Dòng:

· Nhân viên được thuê hay những người tình nguyện trong các thừa tác vụ của Tỉnh Dòng

· Các nhân viên được thuê làm việc trong các cộng đoàn thuộc Tỉnh Dòng, và

· Các tình nguyện viên làm việc trong các cộng đoàn của Tỉnh Dòng.

A.   CÁC HƯỚNG DẪN NHẰM BẢO VỆ TRẺ VỊ THÀNH NIÊN VÀ NHỮNG NGƯỜI TRƯỞNG THÀNH DỄ BỊ TỔN THƯƠNG

1.   Mọi thành viên và các nhân viên thuộc Tỉnh Dòng cam kết cộng tác và dấn thân để kiến tạo và duy trì một môi trường an toàn, nuôi dưỡng, và tôn trọng dành cho trẻ vị thành niên và người trưởng thành dễ bị tổn thương trong các cộng đoàn của Dòng và các thừa tác vụ Dòng đảm trách.

Mọi thành viên và các nhân viên thuộc Tỉnh Dòng phải:

•  Luôn cho thấy cung cách hành xử đúng đắn theo căn tính là người tu sĩ và người Kitô hữu của họ;

•  Hoạt động theo các nguyên tắc của Tỉnh Dòng, và theo các thủ tục và thực hành mục vụ tại nơi mà họ thi hành tác vụ;

• Tôn trọng và duy trì các ranh giới về tình cảm và thể lý nhằm bảo vệ mọi người khỏi việc hiểu sai lạc về các mối tương giao, đồng thời nhằm tránh lạm dụng trong các mối tương quan mục vụ với trẻ vị thành niên và những người trưởng thành dễ bị tổn thương;

• Phát triển một nền văn hóa nơi đó trẻ vị thành niên và những người trưởng thành dễ bị tổn thương có thể nói về những tương quan giữa họ với những người người khác một cách cởi mở, và họ cũng có thể hỏi cũng như trình bày bất kỳ một mối âu lo hay bận tâm nào có nơi họ.

2.   Tất cả các thành viên và nhân viên thuộc Tỉnh Dòng cam kết thúc đẩy phúc lợi cho trẻ vị thành niên và những người trưởng thành dễ bị tổn thương là những người mà họ có bổn phận chăm sóc hoặc tiếp xúc.

Các thành viên và nhân viên thuộc Tỉnh Dòng cần:

• Giúp trẻ vị thành niên và người trưởng thành dễ bị tổn thương phát triển một nhận thức và hiểu biết về sự an toàn của bản thân, về những quyền chính đáng của mình theo Công Ước Về Quyền của Trẻ Em và Luật Bảo Vệ Trẻ Em, và đồng thời tôn trọng quyền lợi của người khác;

• Cung cấp thông tin cho trẻ vị thành niên và người trưởng thành dễ bị tổn thương, để khi họ đang gặp vấn đề nghiêm trọng, họ biết tìm kiếm sự giúp đỡ nơi những người nào, như thế nào và ở đâu;

•  Cung cấp cho trẻ vị thành niên và người trưởng thành dễ bị tổn thương những kỹ năng nhận diện lạm dụng thể chất hoặc tình dục, và các kỹ năng để tự bảo vệ mình trước bất kỳ loại lạm dụng nào.

3.   Tất cả các thành viên và nhân viên thuộc Tỉnh Dòng cam kết hợp tác với các gia đình, các bậc cha mẹ và các cộng đồng để bảo vệ trẻ vị thành niên và người trưởng thành dễ bị tổn thương trước bất kỳ loại lạm dụng nào.

Các thành viên và nhân viên thuộc Tỉnh Dòng:

• Cần có được sự cho phép của các bậc phụ huynh  để con cái của họ có thể tham dự vào các sinh hoạt mục vụ của Tỉnh Dòng;

• Cần phải ở trong một môi trường công khai trước những người lớn khác, khi làm việc với trẻ vị thành niên và người trưởng thành dễ bị tổn thương;

•  Cần ý thức về khả năng có thể xảy ra bất kỳ loại lạm dụng nào đến từ những người ở xung quanh trẻ vị thành niên và người trưởng thành dễ bị tổn thương.

B.   QUY TẮC HÀNH XỬ để bảo vệ trẻ em và người lớn dễ bị tổn thương trước các hình thức khai thác và lạm dụng

Quy Tắc Ứng Xử này không trình bày một danh sách đầy đủ chi tiết những mong đợi, những tiêu chuẩn hoặc yêu cầu liên quan đến việc bảo về trẻ vị thành niên và người lớn dễ bị tổn thương; thay vào đó, chúng tôi chỉ nêu ra một số các quy tắc căn bản và chính yếu để bảo đảm sự an toàn của trẻ vị thành niên và người lớn dễ bị tổn thương liên quan đến các thừa tác vụ của Tỉnh Dòng Việt Nam, và nó sẽ được cập nhật thường xuyên để mang lại sự bảo vệ tốt hơn cho trẻ em và người trưởng thành dễ bị tổn thương.

Danh sách sau đây liệt kê các loại hành vi được coi là quy tắc ứng xử về ranh giới thích hợp trong các tương giao với trẻ em và người lớn dễ bị tổn thương, nó cung cấp cho chúng ta một cách thế giúp thiết lập các ranh giới đúng đắn cần có đối với trẻ vị thành niên và người trưởng thành dễ bị tổn thương, và giúp chúng ta có những hành vi đúng đắn nhắm đến việc xây dựng một môi trường an toàn và lành mạnh khi thi hành sứ vụ với trẻ vị thành biên và người trưởng thành dễ bị tổn thương.

Tất cả các thành viên trong Tỉnh Dòng và nhân viên

Nên làm:

•  Đối xử với mọi người với sự tôn trọng, sự nghĩa cử, tính kiên nhẫn, sự chính trực, lịch sự, nhân phẩm, và cân nhắc.

•  Nhận thức được tính dễ tổn thương nơi chính mình và nơi những người khác khi làm việc một mình với trẻ vị thành niên và người trưởng thành dễ bị tổn thương.

• Cánh cửa của phòng gặp gỡ với người khác cần khép hờ để có thể tiếp cận và có thể nhìn thấy, hoặc trên cánh cửa có gắn một cửa sổ bằng kính có thể nhìn rõ ràng từ bên ngoài.

• Thực hiện "Quy tắc phải có hai người trưởng thành" khi gặp gỡ riêng tư với trẻ vị thành niên, ngoại trừ trong tư vấn và hướng dẫn tâm linh. Hãy chắc chắn rằng luôn có một người trưởng thành khác cùng có mặt khi cần thiết hoặc ở gần khi chúng ta thi hành thừa tác vụ cho trẻ vị thành niên và người trưởng thành dễ bị tổn thương.

•  Có hành vi tình cảm đúng đắn và phù hợp theo từng bối cảnh, chẳng hạn như:

o   Bắt tay,

o   Nắm tay khi dẫn trẻ nhỏ đi lúc cần thiết

o   Quỳ hoặc cúi xuống ôm trẻ nhỏ khi cha mẹ trẻ cho phép

o   Nắm tay nhau trong lúc cầu nguyện, hay những cái ôm choàng trong các cuộc họp nhóm,

o   Vỗ nhẹ trên đầu hoặc vào vai.

Không được làm:

•  KHÔNG đưa trẻ vị thành niên vào phòng riêng mà không có cha mẹ của các em hoặc các người trưởng thành khác.

•  KHÔNG dùng các thức đe dọa khi nói chuyện với trẻ vị thành niên và người trưởng thành dễ bị tổn thương.

•  KHÔNG nói chuyện với trẻ vị thành niên và người trưởng thành dễ bị tổn thương về những nội dung mang tính gợi dục.

•  KHÔNG tiếp cận trẻ vị thành niên và người trưởng thành dễ bị tổn thương sau khi uống rượu hoặc đang trong tình trạng bị ảnh hưởng bởi rượu.

• KHÔNG thảo luận về hoạt động tình dục hoặc lịch sử tình dục của chính mình với trẻ vị thành niên và người trưởng thành dễ bị tổn thương.

• KHÔNG thảo luận về các hoạt động tình dục hoặc tham gia vào bất kỳ cuộc hội thoại theo định hướng tình dục với trẻ vị thành niên và người trưởng thành dễ bị tổn thương bên ngoài bối cảnh của việc tư vấn mục vụ do yêu cầu cần thiết của sứ vụ được trao.

• KHÔNG cung cấp rượu, thuốc lá cho trẻ vị thành niên.

• KHÔNG khỏa thân (cởi quần áo trước mặt trẻ em), thay quần áo hoặc tắm rửa với sự hiện diện của trẻ vị thành niên, hay cùng ở với trẻ vị thành niên trong khi các em đang thay đồ hoặc tắm rửa.

• KHÔNG trưng ra hay phát tán cho trẻ em và người trưởng thành dễ bị tổn thương những hình ảnh gợi dục hoặc liên quan đến hoạt động tình dục, hoặc các vật thể có liên quan đến tình dục.

• KHÔNG yêu cầu một trẻ vị thành niên hoặc người lớn dễ bị tổn thương giữ bí mật về mối tương giao với mình hoặc những hoạt động trong mối tương giao với mình.

• KHÔNG ở chung một phòng qua đêm với trẻ vị thành niên và người trưởng thành dễ bị tổn thương.

• KHÔNG thực hiện các hành vi sờ mó tình dục với trẻ vị thành niên và người lớn dễ bị tổn thương. Sờ mó tình dục được định nghĩa là bất kỳ sờ mó vào các bộ phận sinh dục hoặc các bộ phận nhạy cảm của một người với mục đích thỏa mãn ham muốn tình dục của cả hai bên. Nó bao gồm các sờ mó của người thực hiện lên các nạn nhân, cũng như sờ mó của các nạn nhân lên người thực hiện, dù thực hiện trực tiếp hay qua quần áo.

• KHÔNG thực hiện các tiếp xúc thân thể không phù hợp với trẻ vị thành và người trưởng thành dễ bị tổn thương: như ôm ấp không phù hợp hoặc kéo dài, hôn vào miệng hoặc má, chạm vào mông, vật lộn với trẻ em, cù lét trẻ em, cho trẻ em hơn bốn tuổi cưỡi trên lưng, bất kỳ loại xoa bóp nào.

• KHÔNG áp dụng vào trên thân thể trẻ vị thành niên và người lớn dễ bị tổn thương bất kỳ hình phạt kỷ luật như phát vào mông, tát, véo, đánh đập, làm nhục hay dùng bất kỳ sự bạo hành khác để kiểm soát hành vi của trẻ vị thành niên và người lớn dễ bị tổn thương theo ý của mình.

C.   Quy tắc hành xử liên quan đến truyền thông xã hội và các phương tiện truyền thông điện tử khác

• Các Giê-su hữu không nên kết bạn hay giao tiếp với trẻ vị thành niên qua phương tiện truyền thông điện tử (bao gồm thư điện tử, tin nhắn tức thời, nhắn tin, hoặc các trang mạng xã hội) trừ trường hợp là người thân của các em, hoặc trừ phi đó là một phần trách nhiệm chuyên môn hay trách nhiệm thừa tác vụ của mình.

• Trong bất kỳ việc sử dụng các phương tiện truyền thông xã hội hoặc thông tin liên lạc điện tử khác với trẻ vị thành niên và người trưởng thành dễ bị tổn thương, các Giê-su hữu KHÔNG ĐƯỢC:

-       Đưa ra nhận xét vốn có thể được một người quan sát nào đó giải thích là khắc nghiệt, cưỡng chế, đe dọa, hăm dọa, sỉ nhục, xúc phạm, hạ nhục hoặc làm nhục.

-       Tham gia vào cuộc trò chuyện hoặc thảo luận về các hoạt động tình dục theo định hướng tình dục trên mạng xã hội hoặc qua thư điện tử, tin nhắn tức thời, nhắn tin. Các cuộc trò chuyện về vấn đề này chỉ được thực hiện trong bối cảnh tư vấn mục vụ riêng tư theo chuyên môn và trách nhiệm tác vụ được trao.

-       Đăng tải trên internet những bức tranh, hình ảnh hoặc ý kiến theo định hướng tình dục hoặc không phù hợp về mặt đạo đức.

-       Đăng tải ảnh của trẻ nhỏ trên bất kỳ phương tiện truyền thông điện tử.

Phụ Lục: THUẬT NGỮ

1.      Sự cáo buộc (Allegation)

Lời buộc tội khẳng định ai đó đã vi phạm luật hoặc chính sách.

2.      Trẻ vị thành niên

Theo Luật Bảo Vệ Trẻ Em của nước Việt Nam, trẻ em là  người dưới 16 tuổi. Theo tài liệu hướng dẫn của Giáo Hội, Vos Estis Lux Mundi (2019), trẻ em/trẻ vị thành niên là những người chưa tròn 18 tuổi. Trong tài liệu này, trẻ vị thành niên được hiểu là những người chưa tròn 18 tuổi.

3.      (Các) Giám đốc công việc tông đồ

Tất cả các trưởng của các sứ vụ, các công việc tông đồ, hay các tổ chức mà những sứ mạng tông đồ này được Tỉnh Dòng, phân biệt với các cá nhân Giêsu Hữu, chủ yếu chăm lo. Một số công việc tông đồ này được Dòng Tên quản trị trực tiếp, trong khi một số khác có thể được quản trị hoặc được sở hữu bởi các cơ quan khác (ví dụ như một số giáo xứ của các giáo phận mà họ phục vụ). Những tổ chức tông đồ đó có thể có các quy tắc riêng dành cho các nhân viên, cộng tác viên và tình nguyện viên của họ.

4.      (Các) Giê-su hữu

Tất cả các thành viên của Tỉnh Dòng Việt Nam, dù ở Việt Nam hay ở nước ngoài, cũng như tất cả các thành viên của các Tỉnh Dòng Tên khác đang làm việc, sinh sống tại Việt Nam, hoặc đến thăm Việt Nam.

5.      (Các) Bề trên địa phương

Tất cả các Bề trên Cộng đoàn và tất cả các người đứng đầu các Nhóm Sứ vụ Phụ thuộc trong Tỉnh Dòng.

6.      Chính sách

Các nguyên tắc chung được Tỉnh Dòng thông qua trong dòng thời gian để hướng dẫn cách hành xử của các thành viên và các hoạt động của Tỉnh Dòng nhằm ngăn ngừa các thành viên lạm dụng tình dục trẻ vị thành niên và người dễ bị tổn thương, và để cung cấp phản ứng thích hợp mỗi khi sự lạm dụng như vậy xảy ra.

7.      Lạm dụng tình dục

Lạm dụng tình dục là sự xâm phạm thể lý thực sự hay đe dọa có tính chất tình dục, bằng vũ lực hoặc trong tình trạng không bình đẳng hay cưỡng ép. Nó bao gồm các hành vi tình dục không phù hợp (sờ mó, vuốt ve, ôm ấp, hôn hít, cởi quần áo, hay tắm rửa) mà một người trưởng thành sử dụng người khác như một đối tượng để thỏa mãn tình dục. Lạm dụng đối với trẻ em dưới 18 tuổi, dù có sự đồng ý của trẻ em thì cũng không được bào chữa.

8.      Khai thác tình dục

Khai thác tình dục có nghĩa là ép buộc và lôi kéo tình dục (bao gồm tất cả các loại hành vi tình dục), được thực hiện bởi một người có quyền lực đưa ra một đề nghị nào đó để đổi lấy các hành vi tình dục. Trong những tình huống này, người được đề nghị tin rằng cô ta hay anh ta không có sự lựa chọn nào khác ngoài việc tuân theo. Điều này không phải là sự đồng thuận, nhưng là khai thác tình dục. Khai thác tình dục xảy ra khi một người lạm dụng quyền lực của mình để lợi dụng về mặt tình dục, hay cách khác, lợi dụng từ người đang cần điều gì đó từ nơi mình.

9.      Người trưởng thành dễ bị tổn thương

Theo tài liệu hướng dẫn của Giáo Hội, Vos Estis Lux Mundi (2019), người trưởng thành dễ bị tổn thương là người tuổi từ 18 trở lên, nhưng trong tình trạng đau ốm, suy nhược về thể chất hoặc tinh thần, hoặc bị tước đoạt quyền tự do cá nhân mà thực sự làm hạn chế khả năng hiểu biết hoặc khả năng diễn tả mong muốn hoặc khả năng chống lại hành vi phạm tội của người khác gây tổn hại cho mình.

Duyệt và ban hành, tháng 07 năm 2023

Giám Tỉnh

Giuse Phạm Tuấn Nghĩa, S.J.