1. Tóm lược tiểu sử: Hành trình từ sự thờ ơ đến chân lý

Đôi khi, chúng ta thường tách biệt niềm tin và lý trí thành hai ngăn kéo khác nhau: một bên để tôn thờ, một bên để phân tích. Thế nhưng, cuộc đời của Thánh Anselmô (1033-1109) lại là một minh chứng rực rỡ rằng: càng dùng lý trí để đào sâu, ta càng thấy Thiên Chúa đáng yêu mến biết dường nào. Từ một thanh niên từng có thời gian dài sống lãnh đạm và thờ ơ với tôn giáo, ngài đã lột xác để trở thành “Cha đẻ của phái Kinh viện”, dùng sự minh triết của khối óc để sưởi ấm con tim.

Anselmô sinh ra tại Aoste (Ý) trong một gia đình quyền quý. Ở tuổi 15, cậu thiếu niên ấy đã có ý định đi tu nhưng bị cha mình ngăn cản quyết liệt. Sự chống đối này vô tình đẩy Anselmô vào 12 năm sống theo thói đời, lãnh đạm với đức tin. Thế nhưng, tiếng gọi nội tâm vẫn âm ỉ cho đến khi ngài gia nhập đan viện Bec ở Normandy. Với tài năng và sự đạo đức thiên bẩm, ngài nhanh chóng trở thành Viện phụ, đưa đan viện này trở thành trung tâm tư tưởng lớn của thời đại. 

Ở tuổi 60, Anselmô được bổ nhiệm làm Tổng Giám mục Canterbury (Anh) giữa bối cảnh chính trị cực kỳ rối ren. Ngài đã dành phần đời còn lại để bảo vệ quyền tự do của Giáo hội trước sự can thiệp của các vị vua William Rufus và Henry I. Hai lần bị lưu đày, vô số lần bị đe dọa, nhưng Anselmô vẫn kiên vững như một tảng đá. Ngài không chỉ là một nhà thần học uyên bác với tác phẩm để đời Cur Deus Homo (Tại sao Thiên Chúa làm người), mà còn là một trái tim nhân hậu, người đầu tiên trong lịch sử Giáo hội công khai đấu tranh xóa bỏ nạn buôn bán nô lệ. Ngài qua đời năm 1109 và được tôn vinh là Tiến sĩ Hội thánh năm 1720.

2. Nhân đức anh hùng & Lời mời gọi sống: Sự liêm chính của trí tuệ và lòng hiền hòa

Nhân đức sáng chói nhất ở Anselmô chính là đức tin đi tìm sự hiểu biết. Ngài không tin một cách mù quáng, nhưng cũng không để lý trí trở nên khô khan. Nhân đức anh hùng của ngài thể hiện ở sự liêm chính tuyệt đối: ngài dám đối đầu với quyền lực chính trị không bằng sự thù ghét, mà bằng sự hiền hòa và những lý lẽ thuyết phục. Với Anselmô, bảo vệ lẽ phải là một hình thức của sự thánh thiện, và sự hiền lành là vũ khí mạnh nhất để chinh phục lòng người. 

Nhìn vào Thánh Anselmô, mỗi người Kitô hữu được khích lệ để thôi chấp nhận một đức tin hời hợt hay chỉ là những thói quen lặp lại. Thay vì sợ hãi những hoài nghi hay những câu hỏi khó về tôn giáo, chúng ta có thể chọn cách dấn thân tìm kiếm câu trả lời thông qua việc đọc sách, tham gia các khóa thần học hay đơn giản là suy ngẫm sâu sắc về những gì mình đang tin. Khi lý trí được thắp sáng bằng sự tìm tòi nghiêm túc, niềm tin sẽ không còn dễ dàng bị lay chuyển trước những luồng tư tưởng trái chiều.

Việc luyện tập nhân đức như Thánh Anselmô hôm nay bắt đầu từ sự trung thực với chính mình và tôn trọng phẩm giá người khác trong từng hành động nhỏ nhất. Bạn có thể chọn cách lên tiếng bảo vệ những người yếu thế hoặc những sự thật đang bị bóp méo trong môi trường làm việc hay trên mạng xã hội bằng thái độ ôn hòa nhưng dứt khoát. Chúng ta cũng có thể thực hành việc “hiểu để yêu” bằng cách dành thời gian lắng nghe tâm tư của một người bạn đang gặp bế tắc, cố gắng thấu hiểu họ trước khi đưa ra lời khuyên. Khi biến việc học tập và suy tư thành một lời cầu nguyện, và biến sự hiểu biết thành hành động bác ái, chúng ta đang bước đi trên con đường của vị Thánh Tiến sĩ đã dành cả đời để chứng minh rằng: Thiên Chúa là Đấng mà “không gì lớn lao hơn có thể suy tưởng được”.

Truyền Thông Dòng Tên